|
Powiat brodnicki o powierzchni 1039 km2 , położony jest w północno – wschodniej części województwa kujawsko – pomorskiego.
Obszar powiatu rozciąga się w dorzeczu Wisły i jej prawobrzeżnych dopływów Skrwy, Drwęcy i Osy. Osią hydrograficzną obszaru jest Drwęca – najdłuższy prawobrzeżny dopływ dolnej Wisły.  Drwęca, fot. Marcin Karasiński , PWR Toruń Pod względem fizyczno – geograficznym powiat brodnicki usytuowany jest na terenie makroregionu Pojezierza Chełmińsko – Dobrzyńskiego.  Drwęca, fot. Marcin Karasiński , PWR Toruń Centralna część obszaru znajduje się w granicach mezoregionu Doliny Drwęcy, północna – Pojezierza Brodnickiego, zachodni fragment – Pojezierza Chełmińskiego. Na południe i wschód od Doliny Drwęcy rozpościera się mezoregion Pojezierza Dobrzyńskiego. Północno – wschodnie peryferia powiatu leżą w granicach Garbu Lubawskiego, a południowo – wschodnie w granicach Równiny Urszulewskiej.
W skład powiatu wchodzi siedem gmin wiejskich: Bobrowo, Brodnica, Bartniczka, Osiek, Świedziebnia, Zbiczno; dwie gminy miejsko – wiejskie: Górzno i Jabłonowo Pomorskie oraz miasto Brodnica.
Powiat zamieszkuje 75 389 mieszkańców, a gęstość zaludnienia to 72 osoby na km2.
Ziemia Michałowska – utożsamiana z dzisiejszym powiatem brodnickim – leży na krańcach obszaru funkcjonalnego “Zielone Płuca Polski”. Stanowi to ważny element rozwoju całego obszaru.
Na terenie powiatu są regiony wyjątkowo atrakcyjne turystycznie, wśród nich: Brodnicki Park Krajobrazowy, będący częścią Pojezierza Brodnickiego, Górznieńsko – Lidzbarski Park Krajobrazowy oraz Dolina Drwęcy.
Brodnicki Park Krajobrazowy został utworzony w 1985 roku. Położony jest w centralnej części Pojezierza Brodnickiego, obejmując swymi granicami obszary o najwyższych walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Powierzchnia parku wynosi 16 685 ha . ponad 60 % powierzchni Parku zajmują lasy, a 10% wody. Znajduje się tutaj około 60 jezior, w tym 6 o powierzchni ponad 100 ha. Brodnicki Park Krajobrazowy znajduje się na terenie gmin: Jabłonowo Pomorskie, Zbiczno (powiat brodnicki) i Kurzętnik oraz Biskupiec Pomorski (powiat nowomiejski). W 2005 r doszło do powiększenia Parku o jezioro Bachotek i tzw. Bagienną Dolinę Drwęcy, która jest cenną ostoją ptactwa wodno-błotnego (Obszar Natura 2000). O wysokiej randze przyrodniczej obszaru świadczy występowanie 9 rezerwatów przyrody. Bogata jest fauna Pojezierza, a w szczególności awifauna. Największymi osobliwościami są: orlik krzykliwy, bocian czarny i bielik, a także kania rdzawa, żuraw, kormoran czarny, czapla siwa, bąk i zimorodek. Spośród rzadkich gatunków ssaków żyją tu łosie, daniele, wydry, a nawet bobry, których ślady żerowania spotkać można nad Skarlanką k/Grzmięcy nad Drwęcą (Ławy Drwęczne) i nad jez. Małe i Wielkie Partęczyny Jeziora Pojezierza obfitują w ryby. Do najczęściej występujących należą: szczupak, lin, węgorz, leszcz, okoń, płoć i karaś, ale są także karpie, sandacze, sieje i sielawy. Od kilku lat w lasach Pojezierza prowadzi się udanie reintrodukcję sokoła wędrownego  Nad Skarlanką, fot. www.brodnica-online.pl Maciej Sukalski, Halina Siekierska  Górznieńsko – Lidzbarski Park Krajobrazowy utworzono w 1990 r. zajmuje on powierzchnię 27 766 ha. Położony jest on na terenie gmin : Brzozie, Górzno, Bartniczka i Świedziebnia (woj. kujawsko – pomorskie), Lidzbark Welski (woj. warmińsko – mazurskie) i Lubowidz (woj. mazowieckie).  Żabie gody , fot. Marcin Czajkowski, Górznieńsko Lidzbarski Park Krajobrazowy Dwie rzeki Brynica i Górzanka przecinające obszar Parku z południa na północ zasilane są wodami z licznych źródlisk. Stosunkowo nieliczne jeziora zachwycają swym naturalnym pięknem wynikającym z położenia w głębokich dolinach lub wśród mieszanych lasów. Poprzecinane niewielkimi enklawami łąk i pól oraz dolinami rzecznymi lasy zachowały zbliżony do naturalnego charakter (skład drzewostanów, runa leśnego). Przyrodę Parku cechuje wielka różnorodność: pomad 900 gatunków roślin naczyniowych, wśród nich wiele objętych ochrona gatunkową, zagrożonych wyginięciem jak np. rosiczka okrągłolistna, pluskwica europejska, wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów, podejźrzon rutolistny, widłaki, storczyki, konietlica syberyjska i wiele innych  Storczyk Autor : Marian Szulc, Górznieńsko- Lidzbarski Park Krajoobrazowy Prowadzone na terenie parku badania stwierdziły dużą różnorodność mchów oraz porostów, wśród których stwierdzono rzadko występującą – będącą „certyfikatem czystości powietrza” – brodaczkę pospolitą. Wśród spotkanych na terenie Parku roślin dwa gatunki rzadko spotykane w naszym regionie występują tutaj szczególnie obficie stanowiąc swego rodzaju „wizytówkę” Parku; są to czosnek niedźwiedzi i kłoć wiechowata. Rozmaitość występujących siedlisk sprzyja rozwojowi grzybów, w tym również owocnikowych, które każdej jesieni stanowią ulubione trofea turystów – grzybiarzy.  Soplówka jeżowata , fot. Piotr Witkowski , Górznieńsko - Lidzbarski Park Krajobrazowy Równie bogata jest fauna Parku; licznie występują tu łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wydry a spośród ptaków: bielik, orlik krzykliwy, bocian czarny, bąk, derkacz, kania czarna i ruda, żuraw, błotniak stawowy, łąkowy i zbożowy i wiele innych. Przez teren Parku przebiega zachodnia granica obszaru występowania orzechówki i jarząbka. W sumie w Parku stwierdzono występowanie ponad 250 gatunków kręgowców.  Dolina Brynicy fot. Piotr Witkowski , Górznieńsko - Lidzbarski Park Krajobrazowy Jest to obszar o bardzo wysokich wartościach przyrodniczo – krajobrazowych i turystycznych; pełni ważną, węzłową rolę w krajowym ekologicznym systemie obszarów chronionych. Rozległe kompleksy leśne, niskiej jakości gleby, brak surowców mineralnych, małe zaludnienie, położenie na uboczu szlaków komunikacyjnych oraz wysoka odporność środowiska na antropogresję zadecydowały o niewielkim przekształceniu antropogenicznym i o bardzo dobrym stanie zachowania walorów przyrodniczych.  Autor: Marcin Karasiński, PWR Toruń  fot. www.brodnica-online.pl Maciej Sukalski, Halina Siekierska Prawdziwym "skarbem" przyrody powiatu brodnickiego są jeziora. Pełnią one ważną funkcję ekologiczną i hydrologiczną. Są również podstawą gospodarki turystycznej regionu brodnickiego. W granicach powiatu występuje ponad 100 jezior. Większość z nich to zbiorniki małe, o powierzchni kilku hektarów.  Samińskie, fot. www.brodnica-online.pl Maciej Sukalski, Halina Siekierska Największymi jeziorami są: Bachotek (211 ha), Sosno (188 ha), Płowęż (174,2 ha), Wądzyńskie (170,4 ha), Głowińskie ( 130,5 ha), Zbiczno (128,9 ha), Ciche (110,8 ha), Wysokie Brodno (91,0 ha), Niskie Brodno 87,2 ha) i Leźno Wielkie (86,2 ha).  Niskie Brodno, fot. www.brodnica-online.pl Maciej Sukalski, Halina Siekierska Wody jezior powiatu należą do najczystszych w województwie kujawsko – pomorskim.  Retno, fot. www.brodnica-online.pl Maciej Sukalski, Halina Siekierska Wykorzystano materiały z Brodnickiego Parku Krajobrazowego i Górznieńsko - Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego . |
Położenie 
